نمونه شکوائیه استشهادیه خلاف واقع

در برخی شرایط، موضوع می‌تواند از جهت جعل و استفاده از سند مجعول مورد بررسی قرار گیرد.

ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی ـ تعزیرات، جعل و تزویر را شامل اعمالی مانند ساختن نوشته یا سند، ساختن امضا، تغییر، الحاق، محو یا سایر اقدامات مشابه با قصد تقلب دانسته است.

بنابراین باید میان دو وضعیت تفاوت گذاشت.

حالت اول: امضای واقعی ولی مطالب خلاف واقع

فرض کنید پنج نفر واقعاً استشهادیه‌ای را امضا کرده‌اند، اما مطالبی که در آن نوشته شده، خلاف واقع است.

در این حالت، صرف خلاف واقع بودن محتوا لزوماً به معنای تحقق جعل مادی نیست و باید عنوان کیفری دقیق با توجه به شرایط پرونده مشخص شود.

حالت دوم: جعل امضا یا ایجاد نوشته بدون رضایت امضاکننده

اگر مثلاً امضای شخصی جعل شده باشد یا نوشته‌ای به نحوی ساخته یا تغییر داده شده باشد که شرایط قانونی جعل را داشته باشد، موضوع می‌تواند از منظر مقررات جعل بررسی شود.

مجازات جعل و استفاده از استشهادیه مجعول

اگر استشهادیه از نظر قانونی یک نوشته غیررسمی محسوب شود و ارکان جعل یا استفاده از سند مجعول درباره آن احراز شود، ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی ـ تعزیرات از مقررات مهم قابل بررسی است.

مطابق این ماده، جعل یا تزویر در اسناد یا نوشته‌های غیررسمی و همچنین استفاده آگاهانه از آنها، در صورت تحقق شرایط قانونی، دارای ضمانت اجرای کیفری است.

اما نکته مهم این است که هر استشهادیه دروغین الزاماً سند مجعول نیست.

برای مثال، اگر پنج نفر با امضای واقعی خود اعلام کنند که شخصی مستأجر یک مغازه بوده، ولی بعداً مشخص شود این ادعا خلاف واقع است، صرفاً از روی همین موضوع نمی‌توان بدون بررسی عناصر جرم، جعل را قطعی دانست.

در پرونده کیفری باید مشخص شود:

نوشته چگونه تهیه شده است؛
چه کسی آن را تنظیم کرده است؛
امضاها متعلق به چه اشخاصی است؛
آیا امضا یا نوشته جعل شده است؛
آیا مطالب عمداً خلاف واقع درج شده است؛
اشخاص امضاکننده از خلاف واقع بودن مطالب اطلاع داشته‌اند یا خیر؛
چه کسی استشهادیه را ارائه کرده است؛
و استفاده از آن چه اثری بر حقوق شاکی داشته است.
ماده ۵۴۰ قانون مجازات اسلامی و تصدیق‌نامه خلاف واقع

ماده ۵۴۰ قانون مجازات اسلامی ـ تعزیرات درباره برخی تصدیق‌نامه‌های خلاف واقع است که موجب ضرر شخص ثالث یا خسارت به خزانه دولت شوند.